Eikenhout. Duurzaam, weerbestendig en opvallend generfd

De eik (Quercus), symbool van duurzaamheid en stabiliteit, groeit al zo'n twaalf miljoen jaar op aarde. Hij behoort tot de beukenfamilie (Fagaceae) en is samen met de beuk, de es en de esdoorn de meest voorkomende loofboom. Er bestaan wereldwijd meer dan 400 soorten eiken. In Europa zijn witte eiken zoals de zomereik en de wintereik inheems en belangrijk voor de bosbouw. De uit Noord-Amerika afkomstige rode eik daarentegen is veel minder algemeen in de Europese bossen, maar speelt in grote delen van Europa een steeds belangrijkere rol in de houtindustrie. Naast het gebruik als houtbron is de eik ook van groot ecologisch belang voor de biodiversiteit. Want geen enkele andere inheemse boomsoort herbergt zoveel insecten. Ook vogels, zoogdieren, korstmossen en schimmels profiteren van de eik als habitat en voedselbron.

Eikenhout is een langzaam groeiende en daarom bijzonder zware, dichtvezelige en robuuste houtsoort, die qua natuurlijke duurzaamheid alleen door robinia-hout wordt overtroffen. Het harde en decoratieve kernhout wordt voor de meest uiteenlopende toepassingen gebruikt – of het nu gaat om interieurbouw, als constructie- en afwerkingshout, bij de vervaardiging van kuipen en wijnvaten, of bij de bouw van (tuin)meubels en tuininrichting. Vooral bij massief houten meubels beleeft eikenhout een renaissance. De tijden van logge, bijna overweldigende woonkamersets in „rustiek eiken“, die het hout een ietwat twijfelachtige reputatie hebben bezorgd, zijn namelijk al lang voorbij. Tegenwoordig zijn eikenhouten meubels aanzienlijk ingetogener vormgegeven en passen ze harmonieus in de meest uiteenlopende woonstijlen. Ook voor buitengebruik weet het materiaal te overtuigen dankzij zijn lange levensduur en hoge weersbestendigheid. We lichten de technische voordelen van dit hout voor u in detail toe:

• Eikenhout is een inheemse houtsoort met een goede ecobalans en dankzij zijn hoge duurzaamheid en weersbestendigheid zeer veelzijdig inzetbaar. Zowel binnen als buiten vormt het daarmee een uitstekend alternatief voor tropisch hout.
• Zelfs onder de grond en onder water komt eikenhout volledig tot zijn recht. Bedenk maar dat hele steden zoals Amsterdam of Venetië grotendeels op eikenhouten palen zijn gebouwd.
• Ook de weerstand tegen verrotting en niet in de laatste plaats het karakteristieke rookaroma maken eikenhout bij uitstek geschikt voor de vervaardiging van wijnvaten, die ook na langdurig gebruik nog voor andere doeleinden kunnen worden ingezet. Het beste voorbeeld hiervan zijn onze regenvaten en onze terrasvijver, gemaakt van afgedankte wijn- of cognacvaten.
• Het harde en dichte eikenhout laat zich gemakkelijk en netjes bewerken, heeft een geringe krimp en een hoge slijtvastheid.
• Omdat het bovendien zeer taai is en een hoge elasticiteit en buigsterkte heeft, wordt eikenhout niet alleen gebruikt in de meubelbouw, maar ook voor sportartikelen en gereedschapsstelen.
• Dankzij het hoge gehalte aan looizuur is eikenhout bestand tegen insectenvraat en schimmelvorming. Door het looizuur kunnen metalen echter gemakkelijk gaan roesten en het hout verkleuren. Daarom worden hoogwaardige eikenhouten meubels doorgaans alleen met roestvrijstalen schroeven of houten pennen verwerkt.
• Uiteraard wordt eikenhout ook gewaardeerd om zijn edele uitstraling. De kleur van het kernhout varieert van een warm grijsgeel tot lichtbruin. Na verloop van tijd krijgt het een donkerbruine tint. De jaarringen zijn zeer gelijkmatig en duidelijk te herkennen. Afhankelijk van de zaagsnede wordt de opvallende nerf zichtbaar als tongvormige strepen (tangentiële zaagsnede) of als fijne stralen (radiale zaagsnede).
• Net als veel andere houtsoorten ontwikkelt onbehandeld eikenhout na verloop van tijd een lichtgrijze patina, zij het aanzienlijk langzamer dan bij andere houtsoorten. Ook hier kan een onderhoudsolie bescherming bieden en de natuurlijke nerf van het hout benadrukken.