Fagus. Houten speelgoed uit overtuiging

In 1969 richtte de Duitse Caritasvereniging de sociale werkplaats Büngern-Technik op voor mensen met een handicap in Rhede-Büngern. Aanvankelijk produceerden de werknemers koorden en confectioneerden ze doeken. Vanaf het begin was er vraag naar hun werk, Büngern-Technik groeide met het aantal bestellingen, het aantal medewerkers nam toe en het pand werd voortdurend uitgebreid en uitgebreid. De beslissende stap werd genomen door de Caritasvereniging toen deze in 1981 een houten speelgoedfabriek overnam en daarmee de basis legde voor het merk Fagus. De naam is geen toeval. Als je vandaag de dag een houten voertuig van Fagus in je handen houdt, is het eerste wat je opvalt de stevigheid ervan. Dat komt niet alleen door het formaat - Fagus maakt ook klein speelgoed voor de allerkleinste handjes - maar ook door het materiaal: de werkplaats gebruikt alleen hout van de lokale koperbeuk (Fagus sylvatica). Daarom stelde een bevriende tuinbouwer de merknaam Fagus voor, de Latijnse naam van het beukengeslacht. De koperbeuk, de meest voorkomende loofboom in Midden-Europa, biedt een natuurlijke grondstof die constant groeit en waarvoor geen lange transportroutes nodig zijn. In de speelgoedindustrie is de extreem harde en sterke koperbeuk het meest gebruikte hout geworden - ook al moet men bekend zijn met de eigenaardigheden van dit hout. Het kortvezelige koperbeukenhout is een kleine diva en staat erom bekend dat het de neiging heeft om een eigen leven te gaan leiden; het werkt veel en heeft de neiging om te buigen. Het is daarom minder geschikt als constructiehout, maar dankzij zijn hardheid en sterkte is het perfect voor duurzaam, robuust houten speelgoed. Fagus verwerkt ovengedroogd hout, dat in elke productiefase wordt gecontroleerd op scheuren en nerven.

Over het algemeen is het de vreugde die overal herkenbaar is en die ons ook meesleept. Of het nu in de machinehal is of in de spuiterij, of het nu in de assemblage is of in de eindcontrole en verpakking: de medewerkers zijn duidelijk blij om te werken, er wordt veel gegrapt en gelachen en we worden altijd toegezwaaid omdat Susanne of Thomas of Stefan ons hun werk willen laten zien. Ze zijn allemaal openlijk blij met onze interesse in hun vak. Want wat ze ons laten zien is echt timmerwerk. Zo vakkundig dat er zelfs geen metalen onderdelen zoals schroeven of spijkers nodig zijn om de onderdelen aan elkaar te bevestigen. In plaats daarvan wordt het hout met zwaluwstaarten, deuvels (met houten deuvels, natuurlijk) en lijm aan elkaar bevestigd. Gerd-Josef nodigt ons opgewonden uit om een kijkje te nemen terwijl hij met een schuurspons de carrosserie van een wiellader bewerkt, keer op keer, totdat hij besluit dat het nu glad en schoon genoeg is. "Maar het is nog maar net geschilderd, toch?" vragen we verbaasd. Een paar minuten geleden waren we nog aan het kijken hoe Alfred met een spuitpistool de vernis op waterbasis aanbracht en de geverniste delen voorzichtig op een zeef te drogen legde. "Ja, natuurlijk, en daar komen de eigenaardigheden van beukenhout weer naar boven: de korte vezels gaan na het vernissen overeind staan, waardoor het oppervlak van het hout weer wat ruw aanvoelt. Daarom schuren we opnieuw en lakken we opnieuw. Sommige houten onderdelen gaan ook de trilmachine in." De trilmachine? Het blijkt een zogenaamde trilfinishmachine te zijn. De kuip is gevuld met een korrelig schuurmiddel (dat er voor onze lekenogen uitziet als grof grind), dat grondig wordt geschud. Het stuk hout wordt gewoon in de kuip gelegd, door het schudden als in een slijpstroom onder het oppervlak getrokken en tijdens zijn duik letterlijk gepolijst door het schuurmiddel. Maar hoe vind je het terug? Hülsbrink lacht. "Het komt vanzelf weer naar boven. Caroline houdt de kuip goed in de gaten en pakt hem als hij weer boven komt. Hierdoor wordt het houten oppervlak zo fluweelzacht en glad als de billen van een baby." Overigens leren we dat de trilfinishmachine ook kan worden gebruikt voor het lakken: "Dit heet trommellakken. Het is vooral ideaal voor kleine houten producten zoals de Fagus Mini's."

Taken die met zorg en toewijding worden uitgevoerd, zoals het een vak betaamt. Met kennis en expertise, wanneer de bekwame en pedagogisch geschoolde groepsleiders de medewerkers begeleiden en ondersteunen. Zonder spuug, maar met geduld, lijm, houten deuvels en af en toe een beetje schudden. En uiteindelijk is het niet alleen slim ontworpen, stevig gebouwd en extreem robuust houten speelgoed: van begin tot eind zijn het mensen die een plek hebben in het leven en in ons midden, die verantwoordelijkheid nemen en iets zinvols doen - niet ondanks hun handicap, maar ermee. Ze werken met trots en meestal met veel plezier om ervoor te zorgen dat u en uw kinderen het fluweelzachte oppervlak van het hout kunnen voelen, de natuurlijke nerf kunnen zien en, last but not least, de langdurige functionaliteit van houten Fagus speelgoed kunnen ervaren. Georg Hülsbrink vertelt ons uiteindelijk maar één ding: hoe robuust houten Fagus speelgoed ook is, het doet hem pijn als hij het in de regen ziet liggen. Natuurlijk kan het speelgoed worden gerepareerd, de afzonderlijke onderdelen, zelfs de touwgeleiders kunnen worden vervangen, natuurlijk is beukenhout erg dicht en sterk - maar het is niet gemaakt voor een permanent buitenbestaan. Je kroost kan er op elk moment mee spelen op het gazon en in de zandbak, maar 's avonds moet het speelgoed weer naar binnen worden gebracht en dan kun je er zeker van zijn dat je Fagus houten speelgoed nog generaties lang zal inspireren tot fantasierijk spel.